AntenNasıl Yapılır

Manyetik Loop Antenimiz İçin Ayarlı Kapasitör Yapalım

Bildiğiniz gibi özellikle HF türü cihazlarımız için hem portatif olması hem de kolayca yapılabilmesi açısından Manyetik Loop antenler çokça tercih edilmektedir. Tipik bir manyetik loop anten şu şekildedir:

Buradaki konumuz nasıl manyetik loop anten yapılır onu anlatmak değil, onu daha verimli ve yüksek çıkış gücünde telsizlerimizle kullanmak için gerekli olabilecek yüksek voltaja dayanıklı ayarlı kondansötör diğer adıyla kapasitör nasıl yapılır olacak. Loop antenlerle ilgili detayı bence en iyi TA4LYL blog sitesinden öğrenebilirsiniz. Buradaki PDF dosyaya da göz atabilirsiniz.

Özellikle amatör telsiz gruplarında çokça gördüğümüz bu tip antenlerle hatta düşük güç QRP cihazlarla binlerce km uzaklıklarla görüşmeler yapıldığını çokça görmüşsünüzdür. Hemen benim gibi bir hevesle ülkemizde her yerde kolayca bulabileceğimiz alüminyum veya bakır birkaç metre çubuk bulup bunu büküp, ucuna da eski radyolardan çıkartılan aşağıdakine benzer ayarlı (varyabl da denir) kapasitörlerden takıp denemeler yapabilirsiniz.

Ancak radyolardan çıkan ayarlı kondansatörler genel olarak alış kabiliyetli olduğundan dinlemede iyi iş çıkarır ama telsizden çıkış yaptığınızda kalitesine göre 1-8 watt arası belki biraz daha fazla güce dayanırlar. Çünkü plaka aralıkları çok dardır. QRP telsizlerde kullanacaksanız iş görecektir. Ancak telsiz çıkış gücünü yükselttikçe antene iletilen voltaj yükseldiğinden plakalar arası voltaj atlamaları yani çıtırtılar duyarsınız. Bu iyi değil tabi.

Peki yüksek watt çıkışlarda çözüm yok mu? Var tabi. Eğer bütçeniz uygunsa vakum tip kapasitörler var onlardan kullanabilirsiniz. 15 bin volta kadar bazıları belki daha fazla dayanıklıdırlar ve verimlidirler. Bu tip kapasitörleri daha çok Rus yapımı göreceksiniz ve gayet başarılılar. Bazıları 20-1000 pF aralığında yüksek değerlere sahip olup, 20 bin volta kadar dayanıklı olduğu belirtilmektedir. Ancak pahalı ve ülkemizde bulmak zor, yurtdışından getirtmek gerekli. Daha az değer aralığına sahip ucuzlar da var ama ucuz olanlar bile 150-200 USD fiyat aralığında.

Bütçemiz de yok ve amacımız ucuz bir loop anten yapmak ise alternatif olarak kendimiz bir ayarlı kapasitör yapabiliriz. Elbette vakum tiplerdeki gibi yüksek değerlere sahip olmasa da benim en son yaptığım 62-500 pF değeri gösteriyordu. Kendimiz yapmak istersek neler gerekli bir bakalım.

Gerekli malzemeler:

1- Lazer kesim rotor ve stator plakalar, yani kelebek plakalar

Aslında en önemli parçalar bunlar. Rotor ve stator plakalar farklı şekilde olabilir elbette ama ben internette çok kullanılan tip olanın teknik resmini çizdirdim. Çünkü lazer kesimciler normal resimden veya el çiziminden plaka kesim yapmıyorlar. İllaki DXF tip dosyada teknik çizim isterler. Ben size hazır bir çizim paylaşıyorum. Alttaki linkten çizim paketini ve 3d baskı dosyasını indirin. Ben bir plaka alırım, onu kendim çizerim, keserim diyorsanız elbette bu da mümkün ama, pişman olursunuz söyleyeyim.

https://cults3d.com/en/3d-model/various/homebrew-butterfly-capacitor

Bundan kaç adet yaptırmanız gerekir diye düşünüyorsanız şöyle söyleyeyim, 15 set ile 380pF, 20 set ile yaklaşık 500pF değere ulaştım ben. Buna göre adedi belirleyin kendiniz. Kestirecek yeri nereden bulacağım derseniz online hizmet veren http://www.cadcut.co sitesinde yaptırabilirsiniz. Kalınlık ise tavsiyem 1mm olsun.

 

2- Dişli Gijon saplama.

Plakaların delikleri 5mm ayarlanmıştı. Bu nedenle 1 metrelik 5mm (M5) metrik 5 tip gijon dişli saplama yeterli olacaktır. Ben aralara M5 tip somun koyduğum için dişli gijon tercih ettim. Düz de olabilir ama sıkıştırmak sorun olabilir denemedim. İnternetten aşağıdaki örnek sitelerden veya nalbur, yapı marketlerden temin edilebilir, ucuz bir malzemedir. Dış ortamda çok kalacaksa paslanmaz veya kaplama tip tercih edebilirsiniz.

5mm Gijon

https://urun.n11.com/vida-civi-somun/paslanmaz-celik-gijon-saplama-tij-her-capta-1-mt-boyunda-P326180645

https://urun.n11.com/vida-civi-somun/din-975-tam-disli-saplamalar-gijon-P424685242

https://www.hepsiburada.com/cetin-m5-din-975-demir-gijon-saplama-1metre-beyaz-1-adet-pm-HB0000021UMZ

3- Spacer (aralık) malzemesi

Plakaların arasında boşluk sağlamak için kullanacağız. Karşılıklı döşeyeceğimiz stator plakalarının arası yüksek voltajda sıkıntı çıkmasın diye 5mm veya ideal 6mm aralık olması tavsiye ediliyor. Bunun için muntazam ölçülerde alüminyum tip spacer parçalardan temin etmek en iyisi ama ben Türkiye’de bulamadım. Bulan varsa beni haberdar ederse sevinirim. Ben şimdilik M5 tip somun koydum aralara ama spacer elime geçince değiştireceğim.

spacer veya

Aliexpress sipariş linki: http://s.click.aliexpress.com/e/_d6MIcng

Aliexpress’den sipariş verecekseniz M5 tip – 6mm kalınlık seçin, kargo gönderim olarak takipli tip (China Post, Aliexpress Standard Shipping, vs) seçin, yoksa takipsiz kargolar kayboluyor genelde.

Somun ile yapacaksanız somun kalınlığı (resimde m boyutu) en az 4.5-5mm geniş olanlardan seçin. İnternetten veya nalburlardan alabilirsiniz. Dediğim gibi stator plakalar arası en az 5mm, tercihen 6mm olsun. Somun yanında 1mm lik pullardan da kullanın genişliği ayarlamak için.

Her set için 5 tane spacer veya somun gerekiyor. Kaç plakalık kapasitör yapacaksanız ona göre adet seçin.

Ayrıca ek olarak 18-20 tane M5 somun ayrıca panelleri sıkıştırmak için gerekli.

4-Göbek gijon sabitleyici

Ortadaki dönen rotorların bağlayan göbek gijonu ileri geri oynamasın diye kenar panelden sabitlemek gerekmektedir. Bunun için en iyi yöntem bu sitede gösterilen Planetary Reduction Drives denilen parça kullanmak ama buna benzer bir şey Türkiye’de bulamadım. Gören bulan varsa haberdar ederse sevinirim.

Neyse bunun yerine panelin iki tarafından sıkıştırma yöntemi uyguladım. Aşağıdaki resimdeki başka işler için Aliexpress’den aldığım Openbuilds 5mm iç çapı olan sıkıştırma kelepçeleri kullandım. Yerli piyasadan benzer iş gören şeyler bulunabilir belki.

Aliexpress sipariş linki: http://s.click.aliexpress.com/e/_d7txP7y

openbuilds lock

Ancak çıkışlardan biri rotorlardan olacağı için ve bu devamlı sağa sola döndüğü için bağlantı sağlamak için ince bir yaylanabilen çelik plakayı gijona değdirmek gerekecek.

5-Kenar panelleri

İlk yaptığım aşağıda görülen kapasitörde pleksi levhadan kestiğim kenarlıklar yapmıştım ama gijon deliklerini denk getirmek biraz zor oldu. Tıklarsanız videosu açılır.

Bu nedenle ikinci yaptığımda 3D yazıcı ile basılabilen kendi 3D dizaynım kenarlıklar kullandım. 3D yazıcı ile bastırma imkanınız yoksa yukarıda bahsettiğim üzere 3-4mm kalınlıkta pleksi veya benzer birşey kesip kullanabilirsiniz.

  Printed

3D yazıcı baskısı için STL dosyası yukarıda verdiğim linkteki paketin içinde var.

Nasıl yapılır?

Adım 1- Öncelikle M5 gijonumuzdan statorları takmak için 4 parça keselim. Ne ebat olacak derseniz ben 20 set plakalık yaptığımda 15cm’lik ebatlar yeterli oldu, uçtan 2cm kadar fazla kalıyor. Ayrıca göbek çubuğumuz 5-6cm kadar biraz daha uzun keselim, çünkü çevirmek için uç takmak lazım, elle tutmak lazım, veya motor takmak da isteyebilirsiniz. İkinci adımda planım motorlu bir sistem zaten.

Adım 2-  Kestiğimiz 4 adet gijon rodları panellere monte edeceğiz. 3D basılı olanları kullanacaksanız alt monte çıkıntısı dışarıda kalacak şekilde gijon rodları çevirerek takın. Zorlanırsanız pense kullanın ama bir bez parçası ile yapın, dişlere zarar vermeyin.

Adım 3- Sonrasında alt kısımlara bir M5 somun ekleyip, kenar rotator panelleri takalım. Aralara birer spacer veya M5 somun eklemeyi unutmayalım.

Sonra rotor yani göbek kısmını monte edeceğiz. Bunu öncesinde panele takmadan dışarıda monte edeceğiz, gijon alt kısımda biraz boşluk verin (bkz. üstteki resim) ve M5 somun takarak başlayın ve bitince en üste M5 somun ekleyip düz bir yere koyup tüm paneller düzgün sıralı yapıp sıkıştırın.

Adım 4- Tamamlanmış göbek rotor takımını kolay takmak için alt panelin deliğini 5 numara matkap ucuyla veya benzeri şeyle biraz genişletin. Sadece zorlamadan dönecek şekilde genişletin ve takın. Sonrasında kenar rotator takımı panellerini ortalayacak şekilde sabitleyin.

Adım 5- Üst paneli takmadan önce planetery parçasını, yoksa Openbuild sıkıştırmalı kelepçelerden birini göbek gijonuna takın. Ayrıca panel altı sıkıştırması için 4 köşe gijonlarına da M5 somun takın. 3d baskılı panel deliklerini biraz genişletmeniz gerekecek gijonları takmak için. Sonra paneli takın ve üstten de M5 somun ve ortaya da Openbuilds civatalı kelepçeyi takıp sıkıştırın.

Bitmiş hali şu şekildedir.
https://www.youtube.com/watch?v=qOKY1ISBob4

Ölçüm sonuçları (62-498 pF)

Value low Value-high

Not: Bunu geliştirmek için öneri ve tavsiyeleriniz varsa bildirirseniz memnun olurum. Yorum kısmına yazabilir veya erhan@ta1lsx.com e-posta adresime yazabilirsiniz.

73, TA1LSX

Etiketler
Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı

Reklam Engelleyici Algılandı

Lütfen Add Blocker uygulamanızı bu site için devre dışı bırakın. Rahatsız edici bir reklam uygulamamız yoktur. Please turn the Add Blocker off as you may see there is no annoying ads in the blog.